Keytimes Collagen
Quản trị Truyền thông
Chủ Nhật, 22/11/2026 · Âm lịch 14/10 Bính Ngọ30°C TP. Hồ Chí Minh · Trời quang
Đăng nhậpĐăng ký
Nghệ nhân Quốc gia Lý Thanh Bình viết tiếp mạch nguồn thư pháp Việt

Nghệ nhân Quốc gia Lý Thanh Bình viết tiếp mạch nguồn thư pháp Việt

Dương Chi Mai

Từ thư pháp Quốc ngữ đến hội họa thủy mặc, Nghệ nhân Quốc gia Lý Thanh Bình bền bỉ tìm cách đưa vẻ đẹp của chữ Việt đến gần đời sống hôm nay. Hơn 15 năm cầm bút, anh tạo dấu ấn bằng lối kết hợp giữa con chữ, hình họa và tinh thần an nhiên; đồng thời dùng tác phẩm để kết nối những tấm lòng trong các hoạt động vì cộng đồng.

Một người trẻ chọn đi cùng con chữ

Sinh năm 1989 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Lý Thanh Bình bắt đầu gắn bó với thư pháp Việt từ năm 2010. Hơn mười lăm năm sau, anh đã định hình giọng điệu sáng tác, góp mặt trong nhiều triển lãm, giao lưu nghệ thuật và trở thành gương mặt quen thuộc ở Phố Ông Đồ mỗi dịp Tết. Phía sau mỗi tác phẩm là quá trình rèn luyện lâu dài, lòng biết ơn những người đi trước và nỗ lực tìm ra một lối viết mang dấu ấn riêng.


Lý Thanh Bình trưởng thành từ phong trào thư pháp tại Nhà Văn hóa Thanh niên TP.HCM. Trong một cuộc trò chuyện được Báo Thế giới và Việt Nam giới thiệu năm 2022, anh nhắc đến những người đã dạy mình bằng một câu giản dị: “Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy”. Anh học hỏi từ nhiều người và luôn ý thức rằng người viết cần tiếp tục quan sát, thực hành, rồi tự tìm tiếng nói của mình. Sự trân trọng nguồn cội đi cùng trách nhiệm sáng tạo đã trở thành nền tảng trong hành trình làm nghề của anh.

Cách nhìn ấy giúp giải thích vì sao anh gắn bó lâu dài với thư pháp. Với Lý Thanh Bình, chữ đẹp bắt đầu từ bàn tay khéo léo và được nâng đỡ bởi sự thấu hiểu. Người viết cần cảm được nhịp điệu ngôn từ, chọn nét mạnh hay mềm, nhanh hay chậm sao cho phù hợp với tinh thần câu chữ. Sự kiên nhẫn trong luyện tập đi cùng chiều sâu suy nghĩ. Mỗi lần đặt bút là một lần anh đối thoại với chất liệu, ý nghĩa của chữ và tâm trạng của chính mình.

Hiện là Ủy viên Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thư pháp Việt tại Nhà Văn hóa Thanh niên TP.HCM, Lý Thanh Bình tham gia các hoạt động văn hóa, triển lãm và giao lưu của câu lạc bộ. Anh cùng cộng đồng nghệ sĩ gìn giữ, giới thiệu thư pháp Việt và góp mặt ở những không gian nơi công chúng có thể tận mắt xem người viết làm việc, hỏi về con chữ, tìm hiểu một loại hình nghệ thuật giàu tính tĩnh tại.

Khi chữ Quốc ngữ bước vào không gian hội họa

Thư pháp của Lý Thanh Bình bắt đầu từ những ký tự Quốc ngữ quen thuộc. Qua ngọn bút lông, chữ mở rộng thành hình, có trọng lượng, nhịp điệu và sắc thái. Một nét sổ dứt khoát gợi cảm giác vững chãi; một đường cong thanh thoát đưa mắt người xem theo chiều chuyển động. Khi các nét được tổ chức hài hòa, chữ và hình cùng tạo nên một chỉnh thể để người xem vừa đọc, vừa ngắm, vừa cảm nhận.

Trong những tác phẩm của anh, ký tự La-tinh được đặt trên nền mực tàu, giấy xuyến và những mảng thủy mặc. Vẻ thân thuộc của chữ Việt gặp ngôn ngữ tạo hình có chiều sâu phương Đông. Nét bút làm rõ mặt chữ, đồng thời có thể hòa cùng dáng núi, nhành tre, làn sương hoặc một khoảng trắng được giữ lại. Khoảng trắng tạo chỗ nghỉ, làm nổi bật nét mực và mở ra không gian để người xem bước vào bằng liên tưởng của mình.


Báo Thế giới và Việt Nam từng mô tả cách anh đưa chữ Quốc ngữ từ kỹ thuật viết đẹp vào không gian hội họa biểu cảm. Trong sáng tác của Lý Thanh Bình, hình thức làm hiện rõ cảm xúc và nội dung của chữ. Một câu thơ, lời nhắc về đạo lý hay một chữ ngắn như “An”, “Tĩnh”, “Nhẫn” có thể trở thành trung tâm; bố cục và nét bút cùng nâng đỡ thông điệp ấy.

Sự kết hợp giữa thư pháp và thủy mặc tạo nên một nhịp điệu riêng. Người xem có thể bắt đầu bằng việc đọc, rồi nhận ra những chuyển động của mực và hình; cũng có thể bị thu hút bởi bức tranh trước khi dừng lại ở câu chữ. Cả hai lối nhìn đều dẫn đến cuộc trò chuyện giữa ngôn từ và thị giác, để lại dư âm khiến người ta muốn ngắm thêm hoặc suy ngẫm về câu chữ trong hoàn cảnh riêng của mình.

Thủy mặc mở rộng câu chuyện của nét bút

Bên cạnh thư pháp, Lý Thanh Bình dành nhiều tâm huyết cho hội họa thủy mặc. Thư pháp gửi gắm ý nghĩa qua chữ; thủy mặc mở rộng khả năng biểu đạt bằng cảnh sắc, sắc độ và khoảng trống. Thiên nhiên, phong cảnh Việt Nam, núi non và đời sống bình dị trở thành chất liệu để anh suy ngẫm về con người, nơi chốn. Mực đậm, mực nhạt, nét phóng khoáng hay lặng yên cùng tham gia vào cách kể chuyện bằng hình ảnh.


Theo tư liệu giới thiệu hoạt động nghệ thuật của anh, tác phẩm “Thị Hà” tham gia Triển lãm Màu nước của Hội Mỹ thuật TP.HCM vào tháng 6/2025; “Thành Phố Mùa Xuân” được giới thiệu tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM vào tháng 2/2026. Anh cũng có chuỗi sáng tác “Non Tây”, lấy cảm hứng từ núi non vùng Tây Bắc, và tác phẩm “Bản Sương” tham gia hoạt động triển lãm mỹ thuật năm 2026. Những dấu mốc ấy cho thấy thủy mặc giữ vị trí quan trọng trong quá trình anh mở rộng ngôn ngữ sáng tác.

Khi chữ và họa xuất hiện cùng nhau, mỗi lĩnh vực soi sáng cho lĩnh vực còn lại. Hình ảnh đặt câu chữ vào bối cảnh; câu chữ giúp cảnh vật gợi thêm tầng nghĩa. Sự chuyển đổi giữa hai hình thức đòi hỏi người nghệ sĩ quan sát kỹ và làm chủ nhiều chất liệu, đồng thời mở ra cách tiếp cận cho cả người yêu chữ lẫn người quan tâm hội họa.


Các đề tài anh lựa chọn thường hướng về cội nguồn, lòng biết ơn, tình cảm gia đình, đạo đức, tình yêu quê hương và giá trị tinh thần Phật giáo. Những sáng tác lấy cảm hứng từ lời kinh, tiếng kệ, lòng từ bi và sự an nhiên gửi gắm lời nhắc về cách sống. Một chữ quen thuộc được viết bằng sự thành tâm có thể khơi gợi mong muốn sống chậm lại, nghĩ đến người khác và gìn giữ điều tốt đẹp trong đời thường.

Triển lãm như những chặng đường trưởng thành

Hành trình của Lý Thanh Bình hiện ra qua những cuộc triển lãm và giao lưu nối tiếp nhau. Năm 2016, anh tham gia triển lãm thư pháp kỷ niệm 10 năm Câu lạc bộ Thư pháp Nét Việt tại Nhà Văn hóa Thanh niên. Năm 2018, anh góp mặt trong triển lãm “Chữ Hiếu Trong Tim”, một chủ đề đặt tình cảm gia đình và đạo hiếu ở vị trí trung tâm. Những hoạt động này giúp anh bước ra khỏi phạm vi luyện tập cá nhân để đưa tác phẩm đến với người xem, lắng nghe phản hồi và tiếp tục hoàn thiện cách thể hiện.


Năm 2023, triển lãm “Cội nguồn” hướng sự chú ý về truyền thống và những giá trị khởi nguyên. Năm 2024, “Tổ nghiệp” gợi nhắc lòng tri ân đối với tiền nhân và những người đã truyền dạy, trao truyền nghề nghiệp. Cũng trong năm đó, chương trình giao lưu Thư pháp Việt – Nhật “Giao Hảo” mở ra dịp gặp gỡ giữa những người yêu thư pháp thuộc hai nền văn hóa. Đến năm 2025, triển lãm “Tấm” tiếp tục cho thấy sự quan tâm của anh với các chủ đề văn hóa và nhân văn. Mỗi tên gọi là một hướng nhìn, còn điểm nối giữa chúng là mong muốn dùng nghệ thuật để suy ngẫm về con người và những điều làm nên bản sắc.

Chuỗi triển lãm cho thấy những cuộc đối thoại anh theo đuổi: với ký ức và truyền thống qua “Cội nguồn”, với người đi trước qua “Tổ nghiệp”, với văn hóa Nhật Bản qua “Giao Hảo”, và với hình tượng con người qua “Tấm”. Mỗi chủ đề mở ra một hướng thử nghiệm, đồng thời cho thấy cách anh chọn điều muốn gửi tới người xem.

Phố Ông Đồ là nơi nhiều người có thể gặp Lý Thanh Bình gần nhất. Từ năm 2015 đến nay, anh tham gia hoạt động tại đây mỗi dịp Tết trong khuôn khổ các chương trình văn hóa của Nhà Văn hóa Thanh niên TP.HCM. Qua hơn một thập niên gắn bó, không gian này trở thành dịp để anh gặp công chúng, lắng nghe mong muốn của người xin và đưa thư pháp vào sinh hoạt thường ngày. Với người xin chữ, khoảnh khắc nhìn bút chạm giấy là một trải nghiệm giữa chuyến du xuân.

Giữa không khí Tết, người xin chữ thường gửi vào bức thư pháp một mong cầu, lời nhắc hoặc sự trân trọng dành cho gia đình. Tác phẩm theo họ về nhà, đi vào câu chuyện đầu năm và những ký ức được lưu giữ qua từng mùa xuân. Sự hiện diện gần gũi ấy giúp người trẻ tiếp xúc với chữ Việt và nhận ra phía sau nét bút là thời gian học hỏi, luyện tập cùng một quan niệm sống.

Dùng nghệ thuật để sẻ chia

Một đường nét đáng chú ý trong chân dung Lý Thanh Bình là cách anh gắn hoạt động nghệ thuật với thiện nguyện. Anh tham gia những chương trình tặng chữ tùy tâm, đóng góp tác phẩm cho các phiên đấu giá gây quỹ và hoạt động hướng đến trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trong đó có trẻ em vùng cao. Tác phẩm được trao đi vừa mang giá trị thẩm mỹ, vừa góp phần tạo nguồn lực cho các chương trình cộng đồng.

Với một nghệ sĩ, tác phẩm thường là kết quả của nhiều giờ suy nghĩ và thực hành. Khi anh sẵn sàng đưa tác phẩm vào một chương trình đấu giá thiện nguyện, giá trị của nó được mở rộng theo một cách cụ thể: người yêu nghệ thuật có thể sở hữu tác phẩm, còn nguồn thu có thể hỗ trợ một hoạt động xã hội. Những buổi tặng chữ tại chùa, trong dịp lễ Phật giáo hoặc ở sự kiện cộng đồng cũng tạo nên một hình thức gặp gỡ khác. Chữ được viết theo mong muốn của người nhận, trong tinh thần tùy tâm; cuộc trao tặng vì vậy mang theo cả sự giao cảm giữa người viết và người xem.

Báo chí từng ghi nhận các hoạt động của anh hướng đến trẻ em vùng cao và những hoàn cảnh khó khăn. Tư liệu giới thiệu cũng ghi nhận anh được trao giải “Gương mặt tiêu biểu vì cộng đồng” giai đoạn 2024–2025; một bài viết của Liên Hiệp hội Người Khuyết tật Việt Nam cho biết anh được vinh danh “Trái Tim Nhân Ái Việt Nam” tại Lễ trao giải Đại sứ Nhân Ái 2025–2026. Những ghi nhận này cho thấy hoạt động cộng đồng đã trở thành một phần rõ nét trong hành trình của anh, bên cạnh sáng tác và triển lãm.


Trong câu chuyện của anh, lòng nhân ái được thể hiện qua chính hoạt động nghệ thuật. Một chữ viết tặng, bức tranh đưa vào phiên gây quỹ hay cuộc gặp gỡ ở không gian văn hóa đều khởi đi từ năng lực nghề nghiệp và hướng tới sự kết nối giữa người với người. Khi nghệ thuật tham gia hoạt động thiện nguyện, cảm xúc của người xem có cơ hội chuyển thành hành động hỗ trợ. Với Lý Thanh Bình, tác phẩm tiếp tục lan tỏa sau khi rời khỏi bàn viết.

Danh hiệu đi cùng trách nhiệm

Tháng 6/2026, Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam phong tặng Lý Thanh Bình danh hiệu Nghệ nhân Quốc gia. Đây là sự ghi nhận quan trọng sau hơn mười lăm năm anh gắn bó với thư pháp Việt, tham gia hoạt động văn hóa và mở rộng thực hành sáng tác sang hội họa thủy mặc. Danh hiệu ghi dấu chặng đường đã qua và nhấn mạnh trách nhiệm anh tự đặt ra: tiếp tục gìn giữ những giá trị nhân văn của thư pháp, tìm cách để chữ Việt hiện diện gần gũi trong đời sống đương đại.

Sự ghi nhận ấy sẽ tiếp tục được bồi đắp bằng những tác phẩm mới, sự nghiêm túc với nghề và cách người nghệ sĩ gắn bó với cộng đồng. Lý Thanh Bình còn có dịp tiếp tục học hỏi, thử nghiệm và tri ân những người từng dạy mình, những đồng nghiệp cùng giữ lửa thư pháp, cùng công chúng dừng lại trước tác phẩm.

Từ những tư liệu về anh, hình ảnh nổi bật là một nghệ sĩ có khả năng tạo hình chữ Việt bằng bút lông, kiên trì rèn nghề, biết ơn sự trao truyền và chủ động tìm chỗ đứng cho nghệ thuật trong đời sống hôm nay. Anh dùng thư pháp để nói về cội nguồn, gia đình, lòng từ bi, sự an nhiên; dùng thủy mặc để mở rộng cảm nhận về phong cảnh, thiên nhiên và con người; dùng tác phẩm để kết nối các hoạt động cộng đồng.

Con đường ấy hiện diện qua từng buổi viết chữ, lần tham gia triển lãm, mùa Tết ở Phố Ông Đồ và tác phẩm được trao đi vì mục đích sẻ chia. Lý Thanh Bình tiếp tục tìm cách để con chữ giữ căn cốt Việt và trò chuyện với người hôm nay. Danh hiệu Nghệ nhân Quốc gia là dấu mốc đáng nhớ; sức bền của hành trình đến từ sự gắn bó với nghề và niềm tin vào khả năng của cái đẹp trong đời sống.

Bạn đang đọc bài viết Nghệ nhân Quốc gia Lý Thanh Bình viết tiếp mạch nguồn thư pháp Việt tại chuyên mục Nghệ thuật.

Bài viết trên cung cấp thông tin về các sự kiện, sản phẩm, dịch vụ của khách hàng và đối tác trong hoạt động truyền thông, xây dựng và phát triển thương hiệu của KKD.

Mọi chi tiết xin liên hệ: 0933 542 611 hoặc gửi email đến Trợ lý Biên tập: agm@kkd.com.vn; Booking PR: pr@kkd.vn.